مقالات هنری

 فلسفه هنر
 
 هنرديني و هنرقدسي 

مقالات موسیقی

 
هنرهاي‌ايراني‌و‌باستاني 

 
مقالات متفرقه هنری

 نقاشي،نگارگري     

 
روانشناسي هنر
   
 
هنر از نگاه بزرگان

هنر و خلاقيت

زيبايي شناسي

تذهیب

انسان وهنر
  

گالري

هنر هاي تجسمي 

هنرهاي باور نكردني



اخبار

 مصاحبه و گفتگو

 ااخبار هنري
 
 كتابهاي هنري



 

مدير سايت

 
 مقالات چاپ شده 

 خوشنويسي

اهداف سایت



اثرات زیبایی و هنر از دیدگاه اسلام
جمع آوری توسط f-qamari  
دوشنبه، 2 مرداد ماه، 1396
align="justify">

گرچه ممكن است مصادیق فطرت و درون خواهی ادمی فراوان باشد، اما در مجموع، از چهار محور اساسی می توان نام برد: خداخواهی، اگاهی طلبی، میل به نیكیها، میل به زیباییها. بنابراین، میل به زیباییها از محورهای اساسی نهاد فطرت ادمی است كه از رهگذر ان، دهها مصداق را می توان تتبین نمود. از طرفی همان گونه كه در بیان عناصر هنر گفته شد زیبایی، یكی از عناصر جدا ناپذیر ان می باشد، به این معنا كه هر اثری زیبایی نداشت، هیچ گاه اثرهنری تلقی نمی گردد و چون میل به زیبایی، فطری است، میل به هنر و اثار هنری نیز، برای ادمی خواهد بود؛ زیرا اثر هنری از عصر زیبایی جدا ناپذیر است. پذیرش فطری بودن هنر ما را به یك اصل مسلم رهنمون می گردد كه هرگز نمی توان مدعی شد ادیان اسمانی و پیام اوران ان با هنر مخالفت كرده اند، چه اساسا دعوت پیامبران در راستای قانون فطرت بوده است. همان گونه كه حضرت امیر (علیه السلام) در تتبین مقاصد پیامبر(صلی الله علیه و اله) فرموده است: « لیثیروا لهم دفائن العقول و یستادوهم میثاق فطرته. ... » (نهج البلاغه، تحقیق صبحی صالح، خطبه اول). ترجمه: تا دفینه های خرد را برای انان ( مردم ) برافشانند و پیمان فطرت خداوند را بازپردازی كنند. بنابراین، برای باز یافتن دیدگاه اسلام به عنوان « جامع و مكمل ادیان اسمانی » در مورد هنر، نمی توان به پیشینه مردود بودن ان باور داشت. افلاطون در جایی می گوید: « روح انسان در عالم مجردات قبل از ورود به دنیای حقیقت زیبایی و حسن مطلق، خیرونیكی را بدون پرده حجاب دیده است. پس در این دنیا چون حسن ظاهری و نسبی و مجازی را ببیند از ان زیبایی مطلق كه سابقا درك نموده یاد می كند، غم هجران به او دست می دهد و هوای عشق او را بر می دارد». وی دراین بیان، به فطرت نظر دارد. و به گفته سعدی:




پیش از اب و گل در دل من مهر تو بود با خود اوردم از ان جانه به خد بربستم

اثرات زیبایی و هنر را اینگونه می توان بیان نمود:

رسایی هنر در تتبین مقاصد:
هنر با بهره گیری ازذوق وخلاقیت ادمی ازچنان لطافت و نرمی ای برخورداراست كه با استفاده از ان براحتی تمام می توان عالیترین مقاصد را تتبین نمود، كاری كه اگر هنربه مدد ادمی نیاید، براستی در پاره ای از مواقع سخت و دشوار می نماید. شعر و هنر، زیباترین قالب برای همه پیامها نوین و مایه گسترش و نفوذ این پیامها تا هر سوی خطه دلها و جانهای انسانی است.

شاهد قرانی:
قران برای ان كه حقیقت شرك وفرایند آن را در سقوط ادمی در سخت ترین جایگاه ممكن نشان دهد. چنین اورده است: «و من یشرك بالله فكانما خرّ من السماء فتخطفه الطیّر او تهوی به الریح فی مكان سحیق »: ترجمه: هر كس به خداوند شرك ورزد، گویی از اسمان افتاده و پرنده ای او را در ربوده، یا او را به جایی دوردست در انداخته است.

شاهد شعری:
سعدی حكیم سخنور پارسی با استفاده از شعر و رسایی ان و با بهره گیری از صنعت تشبیه و تمثیل، پیام بلندی را در دو بیت زیر اورده است:

بنی ادم اعضای یكدیگرند چو در آفرینش زیك گوهرند
چو عضوی به درد آورد روزگار دگر عضوها را نماند قرار

(این شعر سعدی برگرفته از روایت نبوی (صلی الله علیه و اله) است. قال رسول الله (صلی الله علیه و اله)« مثل المومن فی توادهم و تراحمهم كمثل الجسد اذا اشتكی بعضه تداعی سائره بالحرو الحمی»: ترجمه: این مثل در دوستی و مهربانی کردن به دیگران مثل بدن انسان است که اگر قسمتی از آن به درد بیاید قسمتهای دیگر به سراغش می روند ( بحارالانوار، ج 61، ص 150 ). در رسایی آن همین بس كه زینت بخش سر در سازمان ملل متحد شده است. نكته اساسی دیگری كه در رسا بودن اثر هنری نقش دارد، عدم رهیافت استدلال و برهان و پیچیدگیهای عقلانی ویژه آثار علمی در ان می باشد. بدین خاطر گفته اند كه زبان علم و فلسفه، زبان ویژه برخی از مردم است، در حالی كه در اثر هنری، فهم ان برای همگان میسر می باشد.

پذیرشمندی بیشتر هنر:
در بین روشهای پذیرفته شده برای رساندن پیام، آن كه بیشترازهمه مورد توجه است، استفاده ازروش غیرمستقیم است. در متون دینی هم بسیار به این روش توجه شده است؛ ان جا كه امام حسن و امام حسین (علیهم السلام) برای تتبین خطای پیرمرد، وضو می سازند و او را به قضاوت می خوانند پیدا ست كه اگر روش غیر مستقیم با بهره گیری از اثر هنری همراه باشد، تاثیر ان دو چندان خواهد بود. امام صادق (ع) می فرماید: « كونوا دعاه الناس باعمالكم و لاتكونوا دعاه الناس بالسنتكم - امام صادق (علیه السلام)( بحارالانوار، ج 5، ص 198). قران در تتبین مقاصد خود، به یاد كرد قصص تفكر امیز و عبرت اموز پرداخته است و می فرماید: «فاقصص القصص لعلهم یتفكرون» (اعراف / 174) ترجمه: پس داستانها را حكایت كن! شاید كه ( درانها) بیندیشند. «لقد كان فی قصصهم عبره لاولی الابصار»( یوسف /111) ترجمه: به حقیقت كه در داستانهای انها برای بینش مندان، پند اموزی است. بدیهی است كه گزینش قران به عنوان معجزه پیامبر (صلی الله علیه و اله) از سوی خداوند به منظور پذیرش پیام الهی از طریق هنر قران بوده است. چنان كه تاریخی بخوبی گواهی داده است كه بخش عظیمی از سهم پذیرش اسلام توسط مشركان - خصوصا در اوائل بعثت - بر عهده هنر گفتاری قران بوده است. هم اكنون نیز، تهاجم فرهنگی كه خطر ان كشورهای اسلامی وغیراسلامی را مورد تهدید جدی قرار داده عمدتا درمایه های هنری - فیلم، سینما و ویدئو وغیره - انجام می گیرد. تكیه بر پدیده های هنر در شبیخون فرهنگی بیشتر بدین خاطر است كه پذیرش پیام، هر چندكه ضد اخلاق باشد، از راه هنر اسانتر انجام می پذیرد؛ زیرا تاثیر ان؛ غیرمستقیم است.

هنر، زبان جهانی:
از جمله موانع اساسی بر سر راه انتقال فرهنگها تفاوتهای زبانی است كه ارتباط با دیگران، بجز از راه فراگیری زبان ممكن نمی باشد. از این رو، مقوله های هنری بیانی نیز، كه برگفتار تكیه دارند، از چنین محدودیتی برخور دارند؛ اما برخی ازهنرها چنین نیستند و براحتی قابل انتشار می باشند. هنرهایی كه با كِلك توانا و انگشتان جادونمای ادمی به ظهور می رسند - نظیر نقاشی، مجسمه سازی، كاشیكاری، گرافیك، عكاسی و نیز برخی هنرهای نمایشی همانند سینما تئاترو هنرهای امیخته با صنعت - بدون كوچكترین محدودیتی قابل انتشار در میان تمام فرهنگها و ملتها می باشند. مسابقات جهانی، جوایز بین الملی، وجود سازمانهای تشویق كننده نسبت به اثار هنری، حكایت از بین الملی بودن زبان هنر دارند. به همین خاطر اگوست كنت با اعتقاد به این كه هنر، زبان بین الملی است، اصرار دارد كه تمام كودكان باید نقاشی و موسیقی را فرا گیرند.

ماندگاری هنر:
همه آنچه از آنها سخن گفته شد، از جمله عواملی هستند كه هنر راه ماندگار می سازند. بسیاری از صاحبان اندیشه، افكار بلند خود را بدین منظور در قالب یكی از مقوله های هنر ارائه كرده اند. یكی از دلایلی كه پیامبر اسلام ( صلی الله علیه و اله ) و نیز اهل بیت (علیهم السلام) به شعر و شاعران درست اندیش، توجه تام داشته، در حوادث مهم از ایشان كمك می خواستند توجه به ویژگی ماندگاری شعر بوده است. در جریان حادثه غدیر، پیامبر (صلی الله علیه و اله) از حسان بن ثابت خواست تا درباره ان، شعر بسراید كه شعر وی امروز یكی از دلایل تاریخی غدیر خم در ولایت حضرت علی (علیه السلام) است. ترنم سیدالشهدا ء (علیه السلام) به اشعار مختلف درحادثه كربلا نیز، در همین راستا ارزیابی می شود كه از جمله، اشعار زیر است كه در روز عاشورا به هنگامه نبرد، زمزمه می داشتند:

القتل اولی من ركوب العار والعار خیر من دخول النار
ان كان دین محمد لم یستقم الا بقتلی فیا سیوف خذینی
انا الحسین بن علی. .. امضی علی دین النبی.

در این شعرها بخوبی تتبین شده است كه نهضت آن حضرت برای حفظ و بقای دین پیامبر (صلی الله علیه و اله) بوده است، نه برای اهداف دنیوی و. ... نكته دیگر این است كه شاید ترس حكمرانان ستمگر از شاعران، همواره باعث می شده است كه شعر انان را پاس داشته، مال فراوان بر ایشان بذل نمایند. به عنوان مثال بهترین شاهدی كه خسیس بودن سلطان محمود غزنوی را به تصویر كشیده، اشعاری است كه در مذمت او سروده شده است:

نبودش ز فضل سخاوت شرف نگه داشتی در به سان صدف
خزاین بسی داشت پراز گهر ولی زان نشد مفلسی بهره ور

سرعت انتقال پیام به وسیله هنر:
آثار هنری معمولا بسیار سریعتر از هر اثر دیگری در میان مردم جای خود را بازمی كنند. البته میزان سرعت و دامنه گسترش ان به میزان برتر ان اثر، بستگی تام دارد. فیلمی كه یك فیلمساز غیر مشهور در منطقه گمنام و با امكاناتی اندك ساخته باشد. در صورتی كه از ویژگیهای یك اثر برتر هنری برخوردار باشد. به سرعت مرزهای شهر و استان و حتی كشور را در نوردیده، در محافل جهانی سینمایی به نمایش در می آید. براستی كدام اثر علمی، فلسفی به این سرعت مورد توجه جهانیان قرار می گیرد؟ بی تردید، برگزیدن سلمان رشدی برای نگاشتن كتابی بر ضد اسلام از ان رو، بوده كه طراحان صهیونیست بین المللی، قدرت وی را خلق یك اثر هنری ممتاز در قالب رمان دریافته بودند. حمایتهای مالی كلان انجام یافته پس از نگارش نیز، با باورداشت سرعت اثر رمان در میان ملل دنیا انجام گرفته است.



 


 
 

مرتبط باموضوع :

 زن و هنرهای زیبا  [ دوشنبه، 2 مرداد ماه، 1396 ] 1972 مشاهده
 هنر و زيبايي در سيره پيشوايان  [ دوشنبه، 2 مرداد ماه، 1396 ] 2087 مشاهده
 نقد محتوايي عالم خيال  [ دوشنبه، 2 مرداد ماه، 1396 ] 1752 مشاهده
 زیبایی شناسی انتقادی  [ دوشنبه، 2 مرداد ماه، 1396 ] 1940 مشاهده
 معنی ومفهوم هنر های سنتی ومدرن  [ دوشنبه، 2 مرداد ماه، 1396 ] 2355 مشاهده
 
 
 
نام شما: [ کاربر جدید ]

نام شما (ضروری): 
ایمیل شما (ضروری): 
نظر:
کد امنیتی
کد امنیتی

  [ بازگشت ]
 
امتیاز دهی به مطلب
انتخاب ها

 فایل پی دی اف فایل پی دی اف

 گرفتن پرينت از اين مطلب گرفتن پرينت از اين مطلب

 ارسال به دوستان ارسال به دوستان

 گزارش این پست به مدیر سایت گزارش این پست به مدیر سایت

اشتراک گذاري مطلب