مقالات هنری

 فلسفه هنر
 
 هنرديني و هنرقدسي 

مقالات موسیقی

 
هنرهاي‌ايراني‌و‌باستاني 

 
مقالات متفرقه هنری

 نقاشي،نگارگري     

 
روانشناسي هنر
   
 
هنر از نگاه بزرگان

هنر و خلاقيت

زيبايي شناسي

تذهیب

انسان وهنر
  

گالري

هنر هاي تجسمي 

هنرهاي باور نكردني



اخبار

 مصاحبه و گفتگو

 ااخبار هنري
 
 كتابهاي هنري



 

مدير سايت

 
 مقالات چاپ شده 

 خوشنويسي

اهداف سایت



مبانی حکمی هنر و زیبایی از دید سهروردی
جمع آوری توسط f-qamari  
دوشنبه، 2 مرداد ماه، 1396
align="justify">
کیمیای هنر

مبانی حکمی هنر و زیبایی از دید سهروردی



نویسنده کتاب «مبانی حکمی هنر و زیبایی از دیدگاه شهاب‌الدین سهروردی» ایران را به لحاظ خلق آثار هنری متعالی، یک استثنا در میان سایر کشورهای اسلامی برشمرد و گفت: دلیل این امر، فرهنگ پیش از اسلام ایران است. این فرهنگ در راستای ارزش‌های اسلامی به ویژه توحید قرار داشت و ورود اسلام به ایران، فرصت مغتنمی را برای شکوفایی بیشتر این ارزش پدید آورد.

دکتر طاهره کمالی‌زاده، عضو هیات علمی دانشگاه زنجان و نویسنده این کتاب، در گفت‌وگو با ایبنا، اظهار داشت: تاکنون مباحث هنری موجود در اندیشه فلاسفه مسلمان بررسی نشده‌اند و این موضوع درباره فارابی، ملاصدرا و ابن سینا نیز صادق است.


وی یکی از دلایل مهجور ماندن این بخش از فلسفه اسلامی را متعارف نبودن مباحث زیبایی‌شناسی در میان حکمای اسلامی دانست و گفت: البته این متعارف نبودن سبب بی‌توجهی به مباحث هنری از سوی آنان نشده است و می‌توان گفت تقریبا مکاتب فلسفی و هنری به یک میزان در فضای اندیشگی گذشته کشورمان وجود دارند.

مدرس فلسفه، آثار هنری ایرانیان را مبتنی بر مبانی حکمی و مرتبط با اندیشه‌های فلسفی برشمرد و گفت: معماری مساجد و مدارس و باغ‌ها، آیینه‌کاری‌ها و گچ‌بری‌ها همه مبتنی بر حکمتی ایرانی ـ اسلامی‌اند. اگرچه هنرمندان ایرانی هیچ‌گاه بی‌بهره از حکمت متعارف زمان خود نبودند، اما مبانی نظری این هنر مورد توجه قرار نمی‌گرفت، زیرا مکتبی جداگانه برای آن نظر گرفته نمی‌شد.

وی یادآور شد: آن مبانی که در هنر فرهنگ گذشته‌مان وجود دارند، اکنون نیز می‌تواند مورد استفاده هنرمندان برای خلق آثار هنری در دوران حال و آینده قرار گیرند.

کمالی‌زاده ایران قبل و بعد اسلام را به لحاظ فرهنگی چندان متفاوت از یکدیگر ندانست و گفت: در ایران همواره فرهنگ و حکمتی توحیدی حاکم بوده است و این هم‌سویی با مبانی اسلام سبب شد تا فرهنگ غالب بر ایران دستخوش تغییر بنیادی نشود و این یک ویژگی منحصر به‌فرد برای ایران در میان سایر کشورهای اسلامی است.

این نویسنده، مبانی نظری در اندیشه سهروردی را نظیر فلسفه‌اش اشراقی دانست و گفت: این اندیشه مشحون از ذوق و شهود است. این دو ویژگی بیش از آن که در قلم متبلور باشد، در هنر متبلور است؛ به این معنا که آثار هنری، محمل گویاتری برای به تصویر کشیدن ذوق و شهودند.

وی یادآور شد: اگر در سنت گذشته‌مان به خوبی دقیق شویم، در میان هنرمندانمان افرادی اهل سیر و سلوک را می‌یابیم. هر یک از آثار هنری که آنان می‌آفریدند، نظیر اماکن مذهبی و غیرمذهبی، بی‌بدیل‌اند. هر یک از این آثار یک خلق جدید و یک ذوق و شهود جدیدند. منشا تمامی این آثار یکی است، زیرا همه آنها در تجلیات خداوند ریشه و از یک حقیقت حکایت دارند. این آثار گرته‌برداری از یکدیگر نیستند، زیرا حاصل شهود افراد مختلف‌اند.

کمالی‌زاده درباره شیوه بررسی اندیشه هنری سهروردی در این کتاب گفت: در این بررسی شاخصه‌ها و محورهای فلسفه اشراق مشخص و سپس مبانی زیبایی‌شناسی بر اساس آنها بررسی شدند تا از این طریق، آن چه سهروردی درباره هنر می‌اندیشید، فهم شود. هنرمندان می‌توانند با استفاده از مبانی این هنر اشراقی، بنیانی تازه در خلق آثار هنری درافکنند.

وی افزود: نزدیکی اندیشه هنرمندان و فلاسفه آن دوران به دلیل تعامل نزدیک آنان نیست، بلکه فرهنگ حاکم بر آن دوران به گونه‌ای بود که هر اهل دلی به یک طریق می‌اندیشید. هر یک از این افراد، دریافت مشترک‌شان را به زبانی مطرح می‌کرد که یکی فسلفه بود و دیگری اثر هنری.

وی درباره چرایی ایجاد انقطاع میان هنر و حکمت گفت: شرقیان تا هنگامی که شرقی‌اند، جدا از حکمت نیز نیستند، اما از زمانی که شرق از شرقیت خود جدا می‌شود و روی به غرب می‌نهد، تعالی هنر را از یاد می‌برد. در مبانی هنر غرب این تعالی وجود ندارد، بنابراین هنری که بر اساس این مبانی شکل بگیرد نیز از این تعالی به دور خواهد بود.

عضو هیات علمی دانشگاه زنجان ادامه داد: مهم‌ترین دلیل وجود نداشتن یکپارچگی فکری میان فلاسفه و هنرمندان در جامعه کنونی‌مان، سیطره فرهنگ غرب است. در دوره کنونی نمی‌توانیم ادعا کنیم که فرهنگ شرقی و ایرانی داریم. فرهنگ حاکم بر جامعه کنونی ما مادی است و از آرزوی تعالی، بهره چندانی ندارد. اکنون تنها پیشرفت مادی و این‌دنیایی مطرح است.

وی ایران را به لحاظ خلق آثار هنری متعالی، یک استثنا در میان سایر کشورهای اسلامی برشمرد و گفت: دلیل این امر، فرهنگ پیش از اسلام ایران است. این فرهنگ در راستای ارزش‌های اسلامی به ویژه توحید قرار داشت. بنابراین ورود اسلام به ایران فرصت مغتنمی را برای شکوفایی بیشتر این ارزش پدید آورد. در واقع، تمدن پیش از اسلام ایران نسبت به سایر کشورهای اسلامی، شرایط بسیار مناسب‌تری برای پرورش و تجلی احکام و تعالیم اسلامی داشت.

کمالی‌زاده در این باره که «شاید شرایط حاکم بر این دوران به گونه‌ای است که هنری مادی را می‌طلبد» گفت: هدف خداوند از خلقت انسان همواره یکی است و در طول زمان تغییری نمی‌کند. بنابراین ارزش‌هایی که تعالی انسان‌ها به آنها وابسته‌اند نیز غیر قابل تغییرند و نمی‌توان گفت که هنر کنونی بهترین نوع آن در این دوره است.

وی افزود: انسان پس از دکارت که از عالم متافیزیک برید و به جهان مادی هبوط کرد، تنها به توسعه جهان مادی‌اش پرداخت و در خطی مستقیم حرکت کرد که جهت آن به سمت بالا نبود.

چاپ نخست کتاب «مبانی حکمی هنر و زیبایی از دیدگاه شهاب‌الدین سهروردی» در 214 صفه و بهای 53000 ریال از سوی موسسه تالیف، ترجمه و نشر آثار هنری منتشر شد.





 
 

مرتبط باموضوع :

 زیبایی شناسی سنتی و نو  [ دوشنبه، 2 مرداد ماه، 1396 ] 2158 مشاهده
 ترجمان عشق در گفتمان عرفان و هنر اسلامی  [ دوشنبه، 2 مرداد ماه، 1396 ] 1577 مشاهده
 زيبايي شناسي  [ دوشنبه، 2 مرداد ماه، 1396 ] 3810 مشاهده
 زیبایی در منابع دینی اسلام  [ دوشنبه، 2 مرداد ماه، 1396 ] 3020 مشاهده
 زيبايي‌شناسي يك دين عرفاني  [ دوشنبه، 2 مرداد ماه، 1396 ] 1976 مشاهده
 
 
 
نام شما: [ کاربر جدید ]

نام شما (ضروری): 
ایمیل شما (ضروری): 
نظر:
کد امنیتی
کد امنیتی

  [ بازگشت ]
 
امتیاز دهی به مطلب
انتخاب ها

 فایل پی دی اف فایل پی دی اف

 گرفتن پرينت از اين مطلب گرفتن پرينت از اين مطلب

 ارسال به دوستان ارسال به دوستان

 گزارش این پست به مدیر سایت گزارش این پست به مدیر سایت

اشتراک گذاري مطلب